Mustafa İNAN

Bugün takvimler 27 Mayıs 2008 tarihini gösteriyor. Emekleyen Türk demokrasisine atılan ilk tekmenin 48. yıldönümü…

Yassıada nerede?

Yassıada çok uzak değil, Marmara Denizi’nde küçük bir adadır. İstanbul’a da çok yakındır. Eni 185, boyu 740 metre. Biri sivri, diğeri yassı görünümlü olan iki Hayırsızada’dan yassı olanıdır.

Tarihimizde ve resimlerle Yassıada

Demokrat Parti 27 Mayıs 1960 yılında genç subayların hareketi ile iktidardan uzaklaştırılmış ve Yassıada’da önce ahkâm, daha sonra da infaz kararı yemişlerdir. Spor salonundaki yargılamalardan sonra yol, darağacında bitmiştir. İşte o spor salonu…

Mahkemede cinsel sorular da vardı. Yassıada duruşmalarında yargıçların başına atanan Salim Başol, bir duruşmada aşağıdaki kadar ileri gidebiliyordu:

Karşısında sanık mevkiinde bir eski Başbakan Adnan Menderes var. Konu meşhur bebek davası. Hediye gelmiş köpeklerin davası Celal Bayar Cumhurbaşkanı içindir, o başka!
Önünde yazılı olarak hepsi duruyor ama reis, tadına vara vara, iğne ipliğe dönmüş, bitmiş Menderes’e soruyor. Çocuk ölü mü doğdu, öldürüldü mü? Özelin de özeli hayatının gizli duygularını sanığa soruyor, sıkıştırıyor, gülüyor, güldürüyor.
- Münasebetlerinizi neden kestiniz Ayhan Aydan ile?
- Bir başka münasebet tesis ettiğimi Ayhan onurlu bir insan olarak sezdi. Bendeniz de aynı hislerle kendi hislerimi tahriş etmek istemedim.
- O yeni münasebet kiminle?
İhtilal mahkemesi reisinin merakına bakınız siz? Yani neredeyse fotoğrafını isteyecek! İyi ki kaset veya CD devri değildi o günler!
Yeni bir yatak odası perdesini kaldırmadan, perişan, yaralı ve mahcup Menderes gülüşmeler arasında:
- Onu bırakalım reis beyefendi, diyor…

Öldürülmek için yaşatıldı

Hastaydı. Tüm çirkinliklere rağmen belli de etmek istemiyordu. Hastalığının düzeltilmesi için getirilen hapları içermiş gibi yapıyor, saklıyordu. Hepsi biriktikten sonra intihar etti. Erken farkedildiği için adanın revirinden tekrar hayata bağlandı. Belki de bu utanç tablosunun oluşmaması için bir denemede bulunmuş ama başaramamıştı, bilemeyiz. O nezaket abidesi insandan geriye kalan yalnızca aşağıdaki darağacı manzaralı pozlar…

Oysa o…

Tutuklu bulunduğu sırada Yassıada’ya götürülmek üzere subaylar tarafından teslim alındı. Merak etti, sordu: ‘Nereye gidiyoruz’. Cevap bön ve netti: ‘Hastaneye’. Fakat geldiği yer hastane değil, adanın revir odasıydı. İçeri girdiklerinde doktorun ve subayların ayakta olduğunu gördü. Ayakta bekliyor, denileni yapıyordu. Doktor, ‘oturunuz’ dedi. Oturmadı, ‘Olur mu efendim, siz ayaktayken ben nasıl oturabilirim’ dedi. O, 27 yıllık iktidarı yıkan ve ilk askerî müdahaleye maruz kalan bir başbakandı.

Yassıada ne hâlde?

Bu konu hakkında son açıklama Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan geldi. Ertuğrul Günay, adanın turizm ve cazibe merkezi hâline getirileceğini açıkladı. Bu ülkenin Başbakan, Meclis Başkanı ve Maliye Bakanı’nı astığı yer, artık bir turizm merkezi olacak.

Sözün özü

27 Mayıs’ın anısına, kendi ellerim ve düşüncelerimle oluşturduğum bir makaledir. Bir darbe de biz yemeden kapatsak iyi olacak. Malum, bugün 27 Mayıs. Bir daha ki 27 Mayıs’ta kimin belgeselini yapacağımızı bilemeyiz.

Rahat uyu Menderes…

(Not: Salim Başol ve Menderes arasındaki diyalog, ‘Yassıada’da cinsel sorular’ isimli Can Dündar yazısından alınmıştır.)